در مسأله ی اطاعت از غیر معصوم پیش از این با تمرکز بر ادلّه ی انحصار اطاعت در معصومین علیهم السلام و حکمت آن استدلال شد. در این راستا علاوه بر نبود دلیل بر اطاعت غیر معصوم، می توان به آیات و روایات فراوانی استتناد نمود که مؤمنین را از اطاعت گنهکاران باز می دارد. در ادامه برخی از آنان ذکر می‌شود:
🔹{وَ إِنْ تُطِعْ أَكْثَرَ مَنْ فِي الْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَنْ سَبيلِ اللَّهِ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلاَّ الظَّنَّ وَ إِنْ هُمْ إِلاَّ يَخْرُصُون} (الانعام/۱۱۶)
چنانچه از بیشتر زمینیان اطاعت کنی، تو را از راه خداوند گمراه می کنند، (چه اینکه آنان) تنها به دنبال ظن و گمان هستند..
🔹{وَ لا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنا وَ اتَّبَعَ هَواهُ وَ كانَ أَمْرُهُ فُرُطا} (الکهف/۲۸)
و از کسی دلش را از یاد خود غافل نمودیم و پیروی هوای نفس شد و تجاوزگر بود، اطاعت مکن.
🔹{وَ لا تُطيعُوا أَمْرَ الْمُسْرِفين} (الشعراء/۱۵۱)
از امر مسرفین (زیاده روها) فرمانبرداری نکنید.
🔹{ثُمَّ جَعَلْناكَ عَلى شَريعَةٍ مِنَ الْأَمْرِ فَاتَّبِعْها وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَ الَّذينَ لا يَعْلَمُون} (الجاثیة/۱۸)
آنگاه تو را بر شریعت و روشی قرار دادیم، پس پیرو آن باش، و از نظرات و هوای دل آنان که نمی دانند پیروی مکن.
☑️ توجه به این مقدمه ضروریست که هیچ یک از ما نسبت به باطن افراد آگاهی نداریم؛ همچنین با مثال های فراوان قرآنی و حدیثی و تجربه های مسلم تاریخی، می دانیم که کمالات ظاهری افراد به هیچ وجه سبب یقین به باطن افراد نیست تا کسانی که دارای این صفات مذموم در آیات فوق همچون (اسراف و فساد)، (غفلت از یاد خدا)، (هواپرستی) و…. هستند را دریابیم.بلکه آیه اول به صراحت می رساند که بیشتر مردم حاوی این صفات ناپسند هستند.
از سوی دیگر این نهی از اطاعت، مثل حرامهای تکلیفی نیست که در صورت شکّ، نیازی به احتیاط نباشد (به اصطلاح: اصل برائت جاری شود)! بلکه دستوری اعتقادی و اساسی است که طبق اولین آیه‌ی فوق، سرپیچی از آن می تواند موجبات گمراهی ابدی را فراهم آورد. پس باید کاملاً یقین داشت که فرد مورد اطاعت، آن صفات را ندارد.
و به جز ائمه ی معصومین علیهم السلام، هیچ تضمینی به احدی داده نشده که کاملا پاکیزه و مطهّر باشد. بنابراین اطاعت و تبعیّت از هر فردی به جز آنان، روا نیست.
